Á mörgum íslenskum vinnustöðum hafa sölumenn frá erlendum tryggingafélögum — VPV er eitt þekktasta dæmið — boðið starfsfólki „ókeypis ráðgjöf” sem endar í undirrituðum samningi um sparnað eða líftryggingu. Þessi síða útskýrir hvernig þú þekkir slíkan samning, hvað þú átt rétt á, og hvernig þú kemst út úr honum.
Fæst af þessum atriðum eru ólögleg í sjálfu sér — en saman eru þau sterk vísbending um sölu sem þjónar sölumanninum betur en þér.
Ótilkvaddur sölumaður hefur samband eða mætir beint á vinnustaðinn þinn, oft á vinnutíma.
Boðið er upp á „ókeypis fjármálaráðgjöf” eða „úttekt á sparnaðinum þínum” sem endar í sölufundi.
Þrýst er á að skrifa undir samdægurs — „tilboðið gildir bara í dag”.
Samningsskjölin eru á ensku eða þýsku og vísa til erlendra laga, oft þýskra eða finnskra.
Lofað er ávöxtun umfram það sem íslenskir lífeyrissjóðir eða bankar bjóða, án skýrra fyrirvara.
Ekkert er minnst á mótframlag atvinnurekanda eða skattalegt hagræði — af því það er yfirleitt ekkert.
Á síðustu mánuðum hafa fjölmiðlar, stéttarfélög og Neytendasamtökin ítrekað fjallað um sömu sölutækni og lýst er á þessari síðu. Hér eru staðreyndirnar, með tilvísun í heimild hverju sinni.
„Þetta er allt of hörð sala fyrir svona mikilvæga vöru.”
Blekið var varla þornað á nýjum kjarasamningi sjómanna þegar tryggingasölumenn fóru að hringja — formaður Sjómannasambandsins segir brýnt að stöðva starfsemi erlendra tryggingafyrirtækja hér á landi.
ASÍ segir fólk tapa háum fjárhæðum í viðskiptum við vátryggingamiðlanir og kallar eftir að Seðlabankinn tryggi virka neytendavernd og upplýsingagjöf.
Þúsundir Íslendinga hafa flutt lífeyrissparnað sinn til erlendra tryggingafélaga — þóknanir sölumanna éta upp sparnaðinn sem eftir stendur.
Neytendasamtökin vara sérstaklega við Tryggingar og ráðgjöf ehf. eftir að fyrirtækið neitaði að greiða úrskurð kærunefndar upp á 342.221 kr. til viðskiptavinar.
Erlendir vörsluaðilar herja sérstaklega á ungt fólk sem er nýtt á vinnumarkaði — fágað sölutal felur háar þóknanir sem eru teknar beint af iðgjöldum þeirra.
Hakaðu við það sem á við. Þetta er ekki greining, aðeins vísbending um hvort þú ættir að lesa lengra.
Skrefin fara í röð eftir því hversu langt síðan þú skrifaðir undir. Merktu við þau sem þú hefur lokið — framvindan vistast í vafranum þínum.
Náðu í samningsskjölin (tölvupóstur, undirritað PDF eða prentað eintak). Finndu dagsetninguna sem félagið staðfesti gildistöku samningsins — ekki endilega daginn sem þú hittir sölumanninn.
Sendu tölvupóst eða ábyrgðarbréf þar sem þú segir samningnum upp og vísar í 4. mgr. 11. gr. laga nr. 30/2004. Biddu um skriflega staðfestingu á uppsögninni og að engar frekari greiðslur verði teknar. Vistaðu afrit af öllu.
Eftir 30 daga þarftu að biðja um uppkaup (innlausn) samningsins. Krefstu skriflegs yfirlits yfir núverandi stöðu, allan kostnað sem dreginn hefur verið frá, og hvað þú fengir greitt ef þú hættir í dag — áður en þú tekur ákvörðun. Slík uppkaup fela oft í sér kostnað sem er hæstur fyrstu árin.
Áður en þú ákveður hvort samningnum sé haldið áfram, spurðu þinn eigin lífeyrissjóð eða banka um viðbótarlífeyrissparnað. Slíkur sparnaður hjá viðurkenndum íslenskum vörsluaðila fylgir yfirleitt mótframlag atvinnurekanda og skattfrestun sem erlendir samningar af þessu tagi bjóða sjaldnast upp á.
Ef félagið svarar ekki, dregur lappirnar eða þú ert ósátt/ur við niðurstöðuna, leitaðu til Neytendasamtakanna eftir ráðgjöf og sendu formlega kvörtun til Úrskurðarnefndar í vátryggingamálum. Ef sölumaðurinn beitti þrýstingi eða villandi upplýsingum á vinnustaðnum þínum, láttu Fjármálaeftirlit Seðlabankans vita — og segðu vinnufélögum frá reynslunni.
Einfaldasta vörnin er að vinnustaðurinn setji sér skýra reglu: engir sölufundir eða símtöl frá sölufulltrúum trygginga eða lífeyrissparnaðar á vinnutíma. Prentaðu plakatið hér fyrir neðan beint úr vafranum — smelltu á „Prenta plakat” og veldu „Vista sem PDF” eða prentaðu beint á A4.